birat ribon

दुनियाँ चकित पार्ने राजनीतिमा अपराधीकरण

Neuro
दुनियाँ चकित पार्ने राजनीतिमा अपराधीकरण

कन्टिर–बाबू एकाबिहानै मधेसतिर प्रचलित एक लोकोक्ति सम्झिरहेका छन्– अँधेर नगरी चौपट राजा, टका सेर भाजी टका सेर खाजा !

विधि–विधानअनुसार नेतृत्व नचल्ने देशमा तरकारी र मिठाईको मूल्य र गुणमा कुनै अन्तर खोजिन्न । यस पृष्ठभूमिमा यस लोकोक्तिको अर्थका बारेमा थप अथ्र्याइरहनु पर्दैन भन्ने कन्टिर–बाबूलाई लाग्छ ।

cura insider

अपराधीलाई माफी दिनेबारे ओल्बा सरकार र रापको पहिल्लो निर्णय सुनेदेखि नै कन्टिर–बाबू निकै परेशान छन् । उनको प्रश्न छ– यस्तो पनि हुन्छ दुनियाँमा कहीँ ? राजनीति होस् कि जे सुकै होस्, कुनै पनि नाममा अपराधीलाई जथाभावी माफी–मिनाहा दिन मिल्छ ? अधिकार र राज्य–शक्तिको यस्तो दुरुपयोग कहिलेसम्म चल्छ ?

प्रजातन्त्र दिवसका दिन रापबाट पछिल्लो पटक पाँच सय ८० जनाको बाँकी सजाय माफी–मिनाहा भएको छ । सामान्यतः चालचलनमा सुधार भएका र कम्तीमा आधा कैद भुक्तान गरेका कैदीलाई बाँकी सजाय मिनाहा गर्ने प्रचलन रहेको कन्टिर–बाबूलाई थाहा छ ।

तर यसपटक मिनाहा पाएका सबै कैदीहरू कानुनले निर्देशित प्रचलनअनुसारै सजाय मिनाहा भएको हो त ? अहँ, पक्कै होइन । कन्टिर–बाबूले चिनेका कानुनका केही जानकारहरूमात्र होइन, स्वयम् कन्टिर–बाबू पनि सजाय मिनाहासम्बन्धी रापको राजनीतिक निर्णयप्रति असन्तुष्ट छन् ।

राजनीतिक आवरणमा हुने अपराधीकरणका अनेक नमुना नेपालमा पाउन सकिन्छ । यस्तो कुप्रचलनलाई सबै मिलेर रोकौँ । अन्यथा मुलुक दण्डहीनताको भासमा थप भासिनेछ ।

त्यसो त पहिलेदेखि सजाय माफी–मिनाहा गर्ने प्रचलनप्रति असहमति व्यक्त हुँदै आएको छ । कन्टिर–बाबू पनि सुरुदेखि नै यो प्रचलनको विपक्षमा छन् । कारण यो आलोचित प्रचलनलाई हतियार बनाएर प्रत्येक सत्ताधारीले कानुनी कम राजनीतिक निर्णय बढी गर्दै आएको कन्टिर–बाबूको जानकारीमा छ । यही हतियारको बलमा राजनीतिक अपराधीकरणलाई प्रश्रय दिइँदै आएको पनि विदितै छ ।

विगतमा काङ्ग्रेस, माओवादी वा अरूहरूले पनि राजनीतिक नियतसहित यो हतियार प्रयोग गरेकै थिए । कन्टिर–बाबूलाई लाग्छ, यसपटक भने पुराना सबै रेकर्ड ब्रेक गर्नेगरी काम भएको छ । विभिन्न अपराधमा प्रमाणित भए पनि कानुनी दायरामा नआएका थप १५ जनालाई सरकारले बाटोबाटै आममाफी दिने निर्णय गरेको छ । ओल्बाले भनेको ठिकै रहेछ, यस्तै केही खास–खास मामलामा अहिलेको सरकार दुनियाँलाई चकित पार्नेगरी काम गरिरहेको रहेछ ।

तरुण दल चितवनका तत्कालीन अध्यक्ष शिव पौडेल कारागारभित्रै एमाले कार्यकर्ताको कुटपिटबाट मारिएका थिए । तत्कालीन सरकारले पौडेललाई सहिद घोषणा गरेको थियो । अहिले उनै सहिद पौडेलका हत्याराले १० वर्ष कट्दा–नकट्दै सरकारबाट राजनीतिक संरक्षण र रापबाट आममाफी पाएको कन्टिर–बाबूलाई एक सुता मन परेको छैन ।

यसअघि हत्या प्रमाणित भई सर्वस्वसहित जन्मकैद सजाय ठेकिएका ओखलढुङ्गाका बालकृष्ण ढुङ्गेलसहित ठुलो सङ्ख्यामा कैदीलाई २०७५ जेठ १५ गते गणतन्त्र दिवसका दिन उही सरकारको सिफारिसमा उही रापबाट आममाफी पाएका थिए । २०७४ कात्तिक १४ गते पक्राउ परेका ढुङ्गेललाई सात महिना पनि जेलमा नराखी आममाफी दिएको थाहा पाएर कन्टिर–बाबूले त्यो बेला पनि विरोध गरेका थिए ।

यी त केही उदाहरणमात्र हुन् । राजनीतिक आवरणमा हुने अपराधीकरणका यस्ता अनेक नमुना नेपालमा पाउन सकिन्छ । यो जोसँग सम्बन्धित छ, उनीहरूसँग कन्टिर–बाबूको विनम्र निवेदन छ– यस्तो कुप्रचलनलाई सबै मिलेर रोकौँ यार ! अन्यथा मुलुक दण्डहीनताको भासमा थप भासिनेछ ।

jackson ribon