Rumpum Advertisement

जाडोमा हाडजोर्नीको समस्या बढ्छ, सतर्कता अपनाउनुहोस्

सक्रिय जीवनयापन आवश्यक

Neuro
जाडोमा हाडजोर्नीको समस्या बढ्छ, सतर्कता अपनाउनुहोस्सक्रिय जीवनयापन आवश्यक
डा. यज्ञ खरेल
(हाडजोर्नी विशेषज्ञ)

अन्य समयमा भन्दा जाडो मौसममा हाडजोर्नीको समस्या बढी देखिने हुन्छ । वृद्धवृद्धालाई मात्रै नभई युवाहरूमा समेत हाडजोर्नीको समस्या देखापर्न थालिसकेको छ । जाडो मौसमलाई हाडजोर्नीको समस्या भएका बिरामीले कष्टकर समयका रूपमा समेत लिने गर्छन् । जोर्नी दुख्ने विभिन्न कारण हुन सक्छन् । तर, जाडोमा चिसोका कारण जोर्नीको संचालनमा बाधा पुग्ने हुँदा अन्य समयभन्दा हाडजोर्नीसम्बन्धी समस्याले धेरै सताउन सक्छ ।

जाडोको समयमा अन्य मौसमको तुलनामा हाडजोर्नीको बिरामी बढ्छन् । अस्पतालमा आउने हाडजोर्नीको बिरामीको सङ्ख्या बढिरहेको छ । कोसी अस्पतालमा दैनिक एक सय ३० जनासम्म बिरामी हाडजोर्नीको समस्या लिएर आउने गरेका छन् ।

अन्य मौसममा पनि हाडजोर्नी तथा बाथका रोगी नहुने होइन । तर, हाडजोर्नी तथा बाथका समस्या चिसो बढेसँगै बढ्ने हुन्छ । अन्य मौसममा दुखाइ कममात्र हुने हुन्छ भने हरेक पटक मौसम परिवर्तन भएसँगै हाडजोर्नीको समस्या र दुखाइ पनि बढ्दै जान्छ । हाडजोर्नीको समस्या भएकामा सुरुवाती अवस्थामा सामान्य जोर्नीको दुखाइ हुने गर्छ ।

जोर्नी सुन्निने, हिँड्न गाह्रो हुने, बिहानको समयमा हातखुट्टा तथा शरीर कक्रिने जस्ता लक्षण पनि देखापर्न सक्छ । जाडोमा धेरैजसो बाथको समस्या देखापर्ने हुन्छ । तर, जाडोमा देखापर्ने सबैजसो हाडजोर्नीको समस्या बाथका कारणले मात्र हुन्छ भन्ने पनि हुँदैन । विशेषगरी बिहानको समयमा हातखुट्टा कक्रक्क पर्ने, शरीर कस्सिने, जोर्नीहरू कस्सिने, जोर्नीहरू फुलेको जस्तो हुने, हाडजार्नी दुख्ने, हिँड्न गाह्रो हुने समस्या भएमा बाथ रोग हुने सम्भावना उच्च हुन्छ । जोर्नी तथा बाथका समस्या जोकोहीलाई पनि हुनसक्छ तर, जोर्नी तथा बाथका समस्या तुलनात्मक रूपमा पुरुषलाई भन्दा महिलालाई बढी हुने गरेको पाइन्छ ।

दैनिक र नियमित व्यायाम गर्नुपर्छ । चिसोबाट जोगिएर नियमित व्यायाममा ध्यान दिनुका साथै खानपानमा सावधानी अपनाए समस्याको रोकथाम गर्न सकिन्छ । जाडोमा विशेषगरी युरिक एसिड र बाथका बिरामीले समस्या हुन नदिन खानपानमा पनि ध्यान दिन जरुरी छ ।

महिलामा पनि ४० वर्ष कटेपछि यो समस्या अधिक रुपमा देखापर्ने हुन्छ । महिनावारी रोकिने बेलामा एस्ट्रोजन हर्मनको मात्रा घट्छ । जसकारण प्रत्यक्ष असर हड्डी तथा जोर्नीमा पर्छ । विशेषगरी वृद्ध, गर्भवती तथा पहिलादेखि अन्य रोग भएकालाई जाडोमा जोर्नीको दुखाइले निकै सताउन सक्छ । उपचारका लागि अस्पताल आएका बिरामीमा सबैभन्दा पहिला के–कस्तो समस्या छ भनेर सोधिन्छ ।

शरीरको कुन भागमा दुखाइ भएको, के गर्दा अत्यधिक दुख्ने भनेर सबै बुझेर जाँच गरिन्छ । त्यसपछि रगत र अन्य विशेष जाँच गरेपछि मात्र कुन प्रकारको बाथ हो वा के कारणले हाडजोर्नीको समस्या भएको थाहा पाएपछि कस्तो औषधि चलाउने भन्ने स्पष्ट हुन्छ । सुरुवाती समयमा उपचारका लागि औषधिको प्रयोग गरिन्छ । त्यसबाट भएन भने रोगको प्रकृति हेरेर अन्य उपचार गर्नुपर्ने हुन्छ ।

हाडजोर्नीसम्बन्धी समस्या छ भने पनि जटिल अवस्थामा पुग्न दिनु हुँदैन । जटिल हुँदै गएपछि औषधिले पनि काम गर्दैन । अन्तिम स्टेजमा पुगेपछि अप्रेसनको आवश्यकता पर्ने हुन्छ । अरू समयभन्दा बढी जाडो मौसममा ख्याल गर्नुपर्छ । जाडो समयमा बाथको समस्याबाट बाच्नका लागि चिसोबाट बच्ने तथा जाडोमा न्यानो भएर बस्नु नै सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण उपाय हो ।

न्यानोपनले जोर्नीलाई सही तरिकाले सञ्चालन हुन सहयोग गर्छ । त्यसैले, हाडजोर्नी समस्या हुन नदिन सक्रिय जीवन अपनाउन आवश्यक छ ।

दैनिक र नियमित व्यायाम गर्नुपर्छ । चिसोबाट जोगिएर नियमित व्यायाममा ध्यान दिनुका साथै खानपानमा सावधानी अपनाए समस्याको रोकथाम गर्न सकिन्छ । जाडोमा विशेषगरी युरिक एसिड र बाथका बिरामीले समस्या हुन नदिन खानपानमा पनि ध्यान दिन जरुरी छ ।

अन्य खानापानले असर गर्ने हाडजोर्नीका समस्या खासै छैन तर, युरिक एसिडलाई खानपानले प्रत्यक्ष असर गर्छ । खानपान ध्यान नदिएको खण्डमा युरिक एसिड बढ्न सक्छ ।

जसले हाडजोर्नीको समस्यालाई बढावा दिने गर्छ । शरीरमा युरिक एसिडलाई नियन्त्रण गर्न तथा युरिक एसिड भएका मानिसले गेडागुडी, रातो मासु, अमिलो तथा पुरानो अचारको सेवन कम गर्न जरुरी हुन्छ ।

हाडजोर्नीलाई बलियो बनाउने पौष्टिक खानपानमा जोड दिनुपर्छ । जोर्नी खिइएका तथा हाडजोर्नीको समस्या भएकाले टुक्रुक्क नबस्ने, पलेँटी कसेर नबस्ने तथा सिँढीमा तलमाथि कम गर्ने गर्नुपर्छ । मदिरा र धुम्रपानको सेवनले समेत जोर्नीलाई नोक्सान पुग्न सक्ने हुँदा मदिरा र धुम्रपान सेवन नगर्नु नै उचित हुन्छ । हाडजोर्नीका कुनै पनि समस्या आएमा लापरवाही नगरी समयमै डाक्टरलाई देखाई उपचार गर्नु आवश्यक हुन्छ ।

(विराटनगरस्तिथ कोसी अस्पतालमा कार्यरत वरिष्ठ हाडजोर्नी विशेषज्ञ डा. खरेलसँग कोसी अनलाइनका लागि अङ्किता ताम्राकारले गरेको कुराकानीमा आधारित ।)